CurCol natuurlijke kleurstoffen uit kurkuma voor duurzame verpakkingen

In het Interreg NWE-project CurCol werkten kennisinstellingen en bedrijven samen aan een alternatief voor synthetische, vaak toxische kleurstoffen in verpakkingen. De Europese verpakkingsindustrie produceert enorme hoeveelheden afval; bij compostering en recycling komen kleurstoffen vrij die het milieu en waterstromen belasten. CurCol onderzocht hoe je kleurstoffen op basis van kurkuma (Curcuma longa) kunt inzetten in biobased kunststoffen en inkten, zodat verpakkingen niet alleen biobased zijn, maar ook veilig en circulair te verwerken. Daarmee draagt het project bij aan de transitie naar een circulaire economie en aan het verminderen van schadelijke stoffen in de leefomgeving.

Van teelt tot toepassing in bioplastics en inkten

Het gedane CurCol onderzoek bestrijkt de hele keten: van de teelt van kurkuma tot toepassing van curcumine-gekleurde materialen in verpakkingen. In Vlaanderen zijn succesvolle pilots uitgevoerd met kas- en aeroponische teelt van biologische kurkuma, inclusief protocollen voor voorbehandeling van plantmateriaal en opbrengstoptimalisatie. Parallel daaraan is door MNEXT gewerkt aan extractie en stabilisatie van curcumine, de gele kleurstof uit kurkuma, en aan de verwerking in bioplastics en inkt- en coatingformuleringen.

Onderzoeksthema’s waren onder andere:

• stabilisatie van curcumine in bioplastics en biobased inkten en coatings;
• verwerking van gekleurde bioplastics en biobased materialen op pilotschaal;
• ontwikkeling van protocollen voor het gebruik van curcuminepigmenten in inkten en coatings;
• milieu- en duurzaamheidsbeoordeling van curcumine als natuurlijke kleurstof, inclusief strategieën om met kleurstoffen aan het einde van de levensduur om te gaan. vb.nweurope.eu

De resultaten laten zien dat natuurlijke, kurkuma-gebaseerde pigmenten technisch toepasbaar zijn in bioplastics en inkten en perspectief bieden voor meer duurzame, circulaire verpakkingen. Het vervolgproject BioColEol bouwt voort op deze kennis en richt zich op verdere verbetering van kleurstabiliteit, recyclage, ontkleuring en biologische afbreekbaarheid van natuurlijke kleurstoffen in biopolymeren.

Rol van Avans/MNEXT en samenwerking met partners

Binnen CurCol was het lectoraat Biobased Building Blocks & Products van MNEXT verantwoordelijk voor onderzoek naar biobased materialen, het testen van curcumine in bioplastics en inkten en de beoordeling van milieu-impact en circulariteit. Studenten van de opleidingen Chemie en Chemische Technologie waren actief betrokken bij labonderzoek, materiaalproeven en data-analyse, waardoor onderwijs en onderzoek direct verbonden werden met een actuele innovatievraag.

CurCol is opgezet als co-creatieproject met diverse Europese partners, waaronder MNEXT, het Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen, Centexbel, Rubia 100% Natural Colours, Athlone Institute of Technology, het Aachen-Maastricht Institute for Biobased Materials en WWU Münster. Met deze partners werkte Avans samen in praktijkonderzoek, pilots en demonstraties, zodat nieuwe inzichten direct getoetst konden worden in de praktijk van teelt, materiaalontwikkeling en verpakkingsindustrie.

Lees meer over het project CurCol op de website van Centre of Expertise MNEXT.